Francesco Mancino
Matylda z Canossy należy bez wątpienia uznać za jedną z najpotężniejszych kobiet średniowiecza. Co więcej: za życia margrabina była również najbardziej wpływową księżniczką na Półwyspie Apenińskim. Matilda z Canossy była bowiem nie tylko tą, która umożliwiła w ogóle marsz Henryka IV do Canossy. W późniejszym okresie była nawet jedyną spośród wszystkich chrześcijańskich władców, której papież mógł powierzyć dowództwo nad swoimi wojskami w walce o władzę między papiestwem a cesarstwem. Najsilniejszą motywacją Matyldy nie było koniecznie poszerzenie własnej władzy, którą jej przodkowie stopniowo budowali przy pomocy cesarza i papieża, ale raczej święta walka w imię Boga. Wyraziła to jednoznacznie w swoim dewizie używanej w dokumentach: „Matilda, Dei gratia si quid est'.